تعطیلی ۱۲ کتابفروشی، زنگ خطر برای بازار کتاب در کرمان/ کتاب از سبد خرید خانوارها حذف میشود؟
به گزارش خبرنگار تابناک در استان کرمان، از مجموع ۹۲ کتابفروشی شهر کرمان، ۱۲ واحد تعطیل شدهاند؛ آماری که به گفته این رسانه، رئیس اتحادیه صنف ماشینهای اداری، کتاب و نوشتافزار در اختیار آن قرار داده است.
همچنین بر اساس اطلاعات منتشرشده، تعدادی از کتابفروشیهای فعال کرمان نیز همزمان به فروش نوشتافزار و کالاهای دیگر روی آوردهاند؛ موضوعی که میتواند از دشواری ادامه فعالیت اقتصادی صرفاً بر پایه فروش کتاب حکایت داشته باشد.
وقتی کتابفروشی به فروش کتاب متکی نمیماند
تعطیلی ۱۲ واحد از مجموع ۹۲ کتابفروشی، در صورت تأیید آمار، به معنای خروج حدود ۱۳ درصد از کتابفروشیهای شهر کرمان از چرخه فعالیت است؛ عددی که نمیتوان آن را صرفاً به تعطیلی چند واحد صنفی تقلیل داد.
از سوی دیگر، رویآوردن برخی کتابفروشیها به فروش نوشتافزار و محصولات جانبی، این پرسش را مطرح میکند که آیا فروش کتاب بهتنهایی دیگر توان تأمین هزینههای یک کتابفروشی را ندارد؟
هزینه اجاره واحد تجاری، دستمزد نیروی انسانی و سایر هزینههای جاری در کنار شرایط اقتصادی خانوارها میتواند بر بازار کتاب اثر بگذارد، اما برای مشخصشدن سهم هر یک از این عوامل، ارائه اطلاعات دقیق از سوی اتحادیه و فعالان این صنف ضروری است.
کتاب در رقابت با هزینههای ضروری خانوار
در شرایطی که بخش قابل توجهی از درآمد خانوار صرف هزینههای ضروری زندگی میشود، کالاهای فرهنگی از جمله کتاب ممکن است در اولویتهای بعدی خرید قرار گیرند. کاهش تقاضا در چنین بازاری، تنها ناشر و کتابفروش را تحت تأثیر قرار نمیدهد و در بلندمدت میتواند دسترسی شهروندان به کتاب و فضای فرهنگی شهر را نیز محدود کند.
کتابفروشی صرفاً یک واحد تجاری نیست؛ تعطیلی هر کتابفروشی به معنای حذف یکی از نقاط دسترسی مستقیم شهروندان به کتاب است. تداوم این روند میتواند به کاهش تنوع عرضه و محدودترشدن شبکه توزیع کتاب در سطح شهر منجر شود.
چرا ۱۲ کتابفروشی کرمان تعطیل شدند؟
مهمترین مسئلهای که پس از انتشار این آمار بیپاسخ مانده، علت تعطیلی این ۱۲ واحد است. مشخص نیست کاهش فروش چه سهمی در تعطیلی آنها داشته و عواملی مانند اجارهبها، هزینههای جاری، تغییر الگوی خرید مردم یا گسترش فروش اینترنتی تا چه اندازه در این وضعیت مؤثر بودهاند.
همچنین باید مشخص شود تعطیلی این واحدها در چه بازه زمانی اتفاق افتاده و آیا تعداد کتابفروشیهای تعطیلشده در سالهای اخیر روند افزایشی داشته است یا خیر.
پاسخ به این پرسشها میتواند روشن کند که کرمان با تعطیلی موردی چند واحد صنفی مواجه است یا بازار کتاب شهر با مسئلهای عمیقتر روبهرو شده است.
زنگ خطری که نباید به یک آمار محدود شود
انتشار خبر تعطیلی ۱۲ کتابفروشی زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که وضعیت واحدهای باقیمانده نیز بررسی شود. اگر بخشی از کتابفروشیهای فعال برای ادامه حیات اقتصادی ناچار به اتکا به فروش کالاهای جانبی شده باشند، صرف شمارش واحدهای دارای مجوز نمیتواند تصویر دقیقی از وضعیت بازار کتاب ارائه کند.
اکنون انتظار میرود متولیان فرهنگی و صنفی استان، علاوه بر اعلام آمار دقیق کتابفروشیهای فعال و تعطیلشده، دلایل خروج این واحدها از بازار و وضعیت اقتصادی کتابفروشیهای باقیمانده را نیز شفاف کنند.
مساله فقط تعطیلی ۱۲ مغازه نیست؛ پرسش مهمتر این است که آیا کتابفروشی در کرمان هنوز یک کسبوکار قابل دوام است و کتاب چه جایگاهی در سبد خرید خانوارهای کرمانی دارد؟
منبع: شهر من کرمان